ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ଫିଲ୍ମ ଓ ରାଜନୀତି ଜଗତ ସ୍ତବ୍ଧ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜଣାଇଲେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି, ଶୋକବାର୍ତ୍ତାର ସୁଅ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୦୮ ଅକ୍ଟୋବର (ହି.ସ.)। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ଫିଲ୍ମ ଓ ରାଜନୀତି ଜଗତ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଅଭିନେତା, ପ୍ରଶଂସକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ଅନନ୍ୟ, ନିର୍ଭୀକ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଚେହେରା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଇଛ
स्मृति शेष नाना पाटेकर। फोटो - इंटरनेट मीडिया


ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୦୮ ଅକ୍ଟୋବର (ହି.ସ.)। ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତୀୟ ଅଭିନେତା ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ଫିଲ୍ମ ଓ ରାଜନୀତି ଜଗତ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ଅଭିନେତା, ପ୍ରଶଂସକ ଓ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତୀୟ ସିନେମାର ଅନନ୍ୟ, ନିର୍ଭୀକ ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଚେହେରା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମଧ୍ୟ ଦିଗ୍ଗଜ ଅଭିନେତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ଗଭୀର ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏକ୍ସରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ଶ୍ରୀ ନାନା ପାଟେକର ଜୀଙ୍କ ଭଳି ତୀବ୍ରତା, ଅନନ୍ୟତା ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଉପସ୍ଥିତି ଖୁବ୍ କମ୍ ଅଭିନେତାଙ୍କଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚରିତ୍ରରେ ଅଦ୍ଭୁତ ବିବିଧତା ଓ ସୃଜନଶୀଳତାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଆମକୁ ଏପରି ଚରିତ୍ର ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ମନେ ରଖିବ। ତାଙ୍କର ନିର୍ଭୀକ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ମତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉଥିଲେ; ନିଜ କଥା କହିବାରେ ସେ କେବେ ହେଲେ ଦ୍ୱିଧା କରୁନଥିଲେ। ହିନ୍ଦୀ ଓ ମରାଠୀ ସିନେମା ପ୍ରତି ଶ୍ରୀ ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଅବଦାନ ବହୁତ ବଡ଼ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ଏକ ବଡ଼ ଶୂନ୍ୟତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ତାଙ୍କ ପରିବାର, ବନ୍ଧୁବର୍ଗ ଓ ଅସଂଖ୍ୟ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ପ୍ରତି ମୋର ସମବେଦନା। ଓଁ ଶାନ୍ତି।”

ଅଭିନେତା ରିତେଶ ଦେଶମୁଖ ଏକ୍ସରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, “ମୁଁ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି। ଏପରି ଲାଗୁଛି ଯେପରି କୌଣସି ଟ୍ରକ୍ ମୋତେ ଧକ୍କା ଦେଇଛି। ନାନା ପାଟେକର ଜୀଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଖବର ଶୁଣି ମୁଁ ଗଭୀର ଭାବେ ଦୁଃଖିତ। ସେ ଜଣେ ଅତୁଳନୀୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ଅଭିନେତା ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ସହ କାହାରି ତୁଳନା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।”

ରିତେଶ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନାନା ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଶୈଳୀ ଓ ଅଭିନୟର ବିଶିଷ୍ଟ ଢଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଏପରି କୌଣସି ଚରିତ୍ର ନଥିଲା, ଯାହାକୁ ସେ ଅଭିନୟ କରିପାରିନଥାନ୍ତେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୂମିକାରେ ସେ ନିଜକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିଥିଲେ। ସେ କେବଳ ପରଦାରେ ନୁହେଁ, ବାସ୍ତବ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ନାୟକ ଥିଲେ। ନିଜର ସାମାଜିକ ଓ ପରୋପକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ସବୁବେଳେ ଲୋକଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ଏକ ଯୁଗର ଅନ୍ତ।

କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ନିତିନ ଗଡକରୀ ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତରେ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରି କହିଛନ୍ତି, “ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଜଗତର ବରିଷ୍ଠ ଅଭିନେତା ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଖବର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚକିତକର ଓ ହୃଦୟବିଦାରକ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ବିନମ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଉଛି। ନାନା ଓ ମୋ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଘନିଷ୍ଠ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ସମ୍ପର୍କ ଥିଲା। ମରାଠୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ନିଜର ଦମଦାର ଅଭିନୟରେ ଦର୍ଶକଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତିଥିଲେ। ସଂଳାପ ପରିବେଷଣର ନିଜସ୍ୱ ଶୈଳୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଅନେକ ଚରିତ୍ରକୁ ଅମର କରିଥିଲେ ଏବଂ ଫିଲ୍ମ ଜଗତରେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଗଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିୟୋଗ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କ୍ଷତି।”

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ‘ନାମ ଫାଉଣ୍ଡେସନ’ ମାଧ୍ୟମରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ଜଳାଧାର ବିକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନାନା ପାଟେକର ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ। କୃଷକ ଆତ୍ମହତ୍ୟାରେ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ସହାୟତା ପାଇଁ ସେ ଯେଉଁ ସହାୟତାର ହାତ ବଢ଼ାଇଥିଲେ, ତାହା ଅନେକ ଆବଶ୍ୟକତାଗ୍ରସ୍ତ ପରିବାର ପାଇଁ ସାହାରା ପାଲଟିଥିଲା। ନାନା କେବଳ ଜଣେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଳାକାର ଓ ଅଭିନେତା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାଜ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଈଶ୍ୱର ଦିବଂଗତ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରର ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଶିଷ ଶେଲାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ମରାଠୀ ଓ ହିନ୍ଦୀ ଫିଲ୍ମ ଶିଳ୍ପରେ ନିଜର ଅଭିନୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଅମିଟ ଛାପ ଛାଡ଼ିଥିବା କଳାକାରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଖବର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦ। ନାନା ପାଟେକର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ, ସିନେମା ଓ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଗଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ଭାରତୀୟ ଫିଲ୍ମ ଜଗତ ଜଣେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ଓ ଅସଲ କଳାକାରଙ୍କୁ ହରାଇଛି। ଆଶିଷ ଶେଲାର ତାଙ୍କୁ ଗିରଣଗାଓଁର ମାଟିରୁ ଉଠିଥିବା ଜଣେ ସଚ୍ଚା ମରାଠୀ କଳାକାର ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ପ୍ରଶଂସକମାନେ ତାଙ୍କ ଫିଲ୍ମର ସଂଳାପ, ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓକୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ସେୟାର କରି ତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଛନ୍ତି। ଅନେକ ଲୋକ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ, ନାନା ପାଟେକର କେବଳ ଜଣେ ଅଭିନେତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏପରି ଏକ ସ୍ୱର ଥିଲେ, ଯିଏ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଭାବନାକୁ ପରଦାରେ ଜୀବନ୍ତ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ନିର୍ଭୀକ ଶୈଳୀ, ଦମଦାର ସଂଳାପ ପରିବେଷଣ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିନୟକୁ ମନେ ପକାଇ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ ତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତକୁ କଳା ଜଗତ ପାଇଁ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଅଭିନୟ ଓ ସାମାଜିକ ସରୋକାରକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଜଣାଇଛନ୍ତି। ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଭିନେତା, ଦକ୍ଷ ଥିଏଟର କଳାକାର ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସମାଜସେବୀ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ କଳା ଜଗତ ପାଇଁ ଏକ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି। ନିଜର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅଭିନୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ଭାରତୀୟ ସିନେମାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସାମାଜିକ ସରୋକାର ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଜ ପ୍ରତି ନିଜର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ ଦିବଂଗତ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ନିଜ ଶ୍ରୀଚରଣରେ ସ୍ଥାନ ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତ ପରିବାର ଓ ପ୍ରଶଂସକମାନଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଃଖ ସହିବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।

ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତର ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି ତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଆଘାତ ଲାଗିଛି ଏବଂ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ସିନେମା ନିଜର ସବୁଠାରୁ ଦମଦାର, ସଚ୍ଚା ଓ ଅତୁଳନୀୟ ସ୍ୱରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେଙ୍କୁ ହରାଇଛି। ନାନା କେବଳ ଚରିତ୍ର ଅଭିନୟ କରୁନଥିଲେ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୂମିକାରେ ନିର୍ଭୀକ ଓ ଅସଲ ସତ୍ୟକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିଦେଉଥିଲେ। ‘ପରିନ୍ଦା’, ‘କ୍ରାନ୍ତିବୀର’ ଓ ‘ପ୍ରହାର’ର ଦମଦାର ଶକ୍ତିଠାରୁ ‘ଅବ ତକ୍ ଛପ୍ପନ’ର ଗଭୀର ତୀବ୍ରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତାଙ୍କ କଳା ଏପରି ଏକ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା, ଯାହାର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ଆଶା ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ କମ୍ ଲୋକ କରିପାରିବେ। ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସିନେମା ଜଗତ ବାହାରେ ତାଙ୍କର ସରଳତା, ଗଭୀର ବିନମ୍ରତା ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଗ୍ରାମୀଣ ସମୁଦାୟ ପ୍ରତି ନିଃସ୍ୱାର୍ଥ ସମର୍ପଣ ତାଙ୍କ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱକୁ ପ୍ରତିଫଳିତ କରେ। ଈଶ୍ୱର ନାନା ପାଟେକର ଜୀଙ୍କ ଆତ୍ମାକୁ ଶାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ସ୍ୱର, ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍ସାହଭରା ଶୈଳୀ ଓ ଆପଣଙ୍କ ଗୌରବମୟ ଐତିହ୍ୟ ସର୍ବଦା ଆମ ହୃଦୟରେ ଜୀବନ୍ତ ରହିବ। ତାଙ୍କ ପରିବାର, ବନ୍ଧୁବର୍ଗ ଓ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କ ପ୍ରତି ଗଭୀର ସମବେଦନା।

ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପୁଷ୍କର ସିଂହ ଧାମୀ ‘ଏକ୍ସ’ରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅଭିନେତା ନାନା ପାଟେକରଙ୍କ ଦେହାନ୍ତର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖଦ ଖବର ମିଳିଛି। ସେ ନିଜର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିନୟ ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସଂଳାପ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତୀୟ ସିନେମାରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ବିଭିନ୍ନ ଭୂମିକାରେ ତାଙ୍କର ଜୀବନ୍ତ ଅଭିନୟ ହିନ୍ଦୀ ସିନେମାକୁ ସମୃଦ୍ଧ କରିଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଫିଲ୍ମ ଓ କଳା ଜଗତ ପାଇଁ ଏକ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି। ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରାର୍ଥନା, ଦିବଂଗତ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀଚରଣରେ ସ୍ଥାନ ମିଳୁ ଏବଂ ଶୋକସନ୍ତପ୍ତ ପରିବାରବର୍ଗ ଓ ପ୍ରଶଂସକମାନଙ୍କୁ ଏହି ଦୁଃଖ ସହିବାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ।

ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ସ୍ୱାଗତିକା


 rajesh pande