କାଠମାଣ୍ଡୁ, ଜୁଲାଇ 23 (ହି.ସ)। ନେପାଳ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରାଧିକରଣ ଗତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ 12 ମାସ ପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ କରିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ନେପାଳ ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶକୁ 293.247 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ କରିଥିଲା। ଆମଦାନୀ ଉପରେ ମାତ୍ର 10.56 କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା। ଏହାଦ୍ୱାରା ନେପାଳକୁ 18.76 କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିଟ୍ ଲାଭ ମିଳିଥିଲା। ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶକୁ ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ବେଳେ ଘରୋଇ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ମାର୍ଚ୍ଚ-ଏପ୍ରିଲ ମାସରେ ଭଲ ବର୍ଷା କାରଣରୁ ଭାରତରୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଆମଦାନୀ ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, 2024-25 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ କାରବାରରୁ ମାତ୍ର 45.48 କୋଟି ଟଙ୍କାର ବାଣିଜ୍ୟ ବଳକା ଥିଲା, ଯାହା ପୂର୍ବ ବର୍ଷ 2025-26 ରେ ପ୍ରାୟ ଚାରିଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଗତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ନେପାଳ ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶକୁ ମୋଟ 3879.492 ନିୟୁତ ୟୁନିଟ୍ ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ କରି 29,327.443 ନିୟୁତ ଟଙ୍କା ଆୟ କରିଥିଲା। ଏହି ଆୟ 2081/82 ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର 17.47 କୋଟି ଟଙ୍କା ଆୟ ତୁଳନାରେ 1 ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ।
ନେପାଳ ବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରାଧିକରଣ ବର୍ତ୍ତମାନ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଭାରତକୁ 40 ମେଗାୱାଟରୁ ଅଧିକ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶକୁ 40 ମେଗାୱାଟରୁ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ କରୁଛି।
ନେପାଳର ଅଧିକାଂଶ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ 'ରନ୍-ଅଫ୍-ଦ-ରିଭର୍' (ଆର୍. ଓ. ଆର୍.) ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଆଧାରିତ। ପୂର୍ବରୁ, ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ ସାଧାରଣତଃ କେବଳ ମେ ମାସ ଶେଷରୁ ଡିସେମ୍ବରର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ଭବ ହେଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଗତ ବର୍ଷ ଚୈତ ଏବଂ ବୈଶାଖ ଭଳି ଋତୁରେ ଭଲ ବର୍ଷା ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା ଏବଂ ନେପାଳ ବର୍ଷସାରା ଶକ୍ତି ରପ୍ତାନି କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା।
କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ମୁଖପାତ୍ର ରାଜନ ଢାକଲଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ନେପାଳ ପ୍ରତିବର୍ଷ 500 ରୁ 600 ମେଗାୱାଟ ନୂତନ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ଯୋଗ କରୁଛି। ଘରୋଇ ବ୍ୟବହାର ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ଧାରା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ନେପାଳରେ ଘରୋଇ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିବା ପରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ କରାଯାଇଥାଏ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। ପ୍ରତିବର୍ଷ 500 ରୁ 600 ମେଗାୱାଟ ନୂତନ କ୍ଷମତା ଯୋଗ ହେବା ସହିତ, ରପ୍ତାନୀ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ରପ୍ତାନୀରୁ ଆୟ ମଧ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି
ନେପାଳର ଅଧିକାଂଶ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ ନଦୀ ପ୍ରବାହ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ହେତୁ ବିଦ୍ୟୁତ ଉତ୍ପାଦନ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ, ତେଣୁ ଏହି ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ରପ୍ତାନୀ ମଧ୍ୟ ସର୍ବାଧିକ ହୋଇଥାଏ। ଏଥି ସହିତ, ଶୀତ ଋତୁରେ ଜଳ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇବା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦନ ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ ଏବଂ ଘରୋଇ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତରୁ ଶକ୍ତି ଆମଦାନୀ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।
--------
ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ସମନ୍ୱୟ
