ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର (ହି.ସ.)। ଭାରତର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୧୮ତମ ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଶନିବାର ୧୪୦ଟି ବିନ୍ଦୁ ସମ୍ବଳିତ ‘ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଘୋଷଣାପତ୍ର’ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୁନର୍ଗଠନ ସହ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ସଂସ୍କାର, ଏକତରଫା ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହଟାଇବା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱରେ ଥିବା ଅସମାନତା ଦୂର କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଭିଟୋ କ୍ଷମତାଧାରୀ ଚୀନ୍ ଓ ରୁଷିଆ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ ଭାରତ ଓ ବ୍ରାଜିଲକୁ ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟତା ପ୍ରଦାନକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ମଧ୍ୟ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଭାରତର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଆୟୋଜିତ ଏହି ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ବ୍ରିକ୍ସ ନେତାମାନେ ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା, ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍ର ବଢ଼ୁଥିବା ଭୂମିକା ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଂସ୍କାରର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଛନ୍ତି। ଘୋଷଣାପତ୍ରରେ ଜାତିସଂଘ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ବାସ୍ତବତା ଅନୁରୂପ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଘୋଷଣାପତ୍ରରେ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ବ୍ୟାପକ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନକୁ ଦୋହରାଇବା ସହ ଆଫ୍ରିକା, ଏସିଆ ଓ ଲାଟିନ୍ ଆମେରିକାର ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ବଢ଼ାଇବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଦର୍ଶାଯାଇଛି। ଜାତିସଂଘ ମହାସଚିବ ଚୟନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସମାବେଶୀ ଓ ସନ୍ତୁଳିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଘୋଷଣାପତ୍ରରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ମହିଳା ଜାତିସଂଘ ମହାସଚିବ ହୋଇନାହାନ୍ତି। ଲାଟିନ୍ ଆମେରିକା ଓ କାରିବିଆନ୍ ଅଞ୍ଚଳରୁ ମାତ୍ର ଜଣେ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକା ଓ ଏସିଆରୁ ଦୁଇ ଜଣ ଲେଖାଏଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହି ପଦରେ ରହିଛନ୍ତି।
ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ବିରୋଧୀ ଏକତରଫା ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ, ଆର୍ଥିକ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକୁ ନିନ୍ଦା କରିଛନ୍ତି। ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପର ପ୍ରଭାବ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମାନବାଧିକାର, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିକାଶ ଅଧିକାର ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଗରିବ ଓ ଦୁର୍ବଳ ବର୍ଗ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା କୁହାଯାଇଛି। ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ଅନୁମୋଦନ ବିନା ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧ ସମେତ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ବିରୋଧୀ ସମସ୍ତ ଏକତରଫା ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ବ୍ରିକ୍ସ ଦାବି କରିଛି।
ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନେତାମାନେ ଅଣ-ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଓ ଭେଦଭାବମୂଳକ କାର୍ବନ ଶୁଳ୍କ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦେଇଛନ୍ତି। ସୀମାପାର ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ସ୍ଥାନୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏବଂ ବ୍ରିକ୍ସ ପେମେଣ୍ଟ ଟାସ୍କ ଫୋର୍ସର ଅଗ୍ରଗତିକୁ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଛି। ବିଶ୍ୱ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବ୍ରିକ୍ସ ଗ୍ରେନ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିଗରେ ହୋଇଥିବା ଅଗ୍ରଗତି ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ନ୍ୟୁ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଣ ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି।
ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବ୍ରିକ୍ସ ସଂଳାପ, ପ୍ରତିଷେଧକ କୂଟନୀତି ଓ ମଧ୍ୟସ୍ଥତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇଛି। ସମ୍ପୃକ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କ ସହମତି ଆଧାରରେ ସଂଘର୍ଷ ରୋକିବା ଓ ଶାନ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ମହିଳାଙ୍କ ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷାରେ ଭାଗିଦାରି ସମ୍ପର୍କିତ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସଂକଳ୍ପ ୧୩୨୫ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ନେଇ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତା ଦୋହରାଯାଇଛି। ଶାନ୍ତି ଓ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ମହିଳାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମାନ ଓ ସାର୍ଥକ ଭାଗିଦାରି ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି।
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି ନେଇ ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ସମସ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ସଂଯମ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଛନ୍ତି। ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଓ ନାଗରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସୁରକ୍ଷା ସହ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ଅଖଣ୍ଡତାକୁ ସମ୍ମାନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଦୋହରାଯାଇଛି। ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ, ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଓ ଶକ୍ତିର ସୁଗମ ପ୍ରବାହ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁରୂପ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି।
ପରମାଣୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବ୍ରିକ୍ସ ନାଗରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତି ଏଜେନ୍ସିର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରମାଣୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଉପରେ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟମୂଳକ ଆକ୍ରମଣକୁ ନିନ୍ଦା କରିଛି। ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଘର୍ଷର ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ପରମାଣୁ ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିରାପତ୍ତାର ମାନଦଣ୍ଡ ବଜାୟ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ନେତାମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଆତଙ୍କବାଦ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଘୋଷଣାପତ୍ରରେ ୨୨ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ର ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣକୁ ବିଶେଷ ଭାବେ ନିନ୍ଦା କରାଯାଇଛି। ଆତଙ୍କବାଦର ସମସ୍ତ ରୂପ ଓ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ବିରୋଧରେ ଶୂନ୍ୟ ସହନଶୀଳତା ନୀତିକୁ ବ୍ରିକ୍ସ ଦୋହରାଇଛି। ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କ ସୀମାପାର ଗତିବିଧି, ଆତଙ୍କବାଦର ଆର୍ଥିକ ପୋଷଣ ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦୀଙ୍କୁ ନିରାପଦ ଆଶ୍ରୟ ଯୋଗାଇଦେବା ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଆତଙ୍କବାଦକୁ କୌଣସି ଧର୍ମ, ଜାତୀୟତା, ସଭ୍ୟତା କିମ୍ବା ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ଯୋଡ଼ା ନଯିବା ଉଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଆତଙ୍କବାଦ ମୁକାବିଲାରେ ଦ୍ୱୈତ ମାନଦଣ୍ଡକୁ ଖାରଜ କରି ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସେମାନଙ୍କ ସମର୍ଥକଙ୍କୁ ଆଇନ ପରିସରକୁ ଆଣିବା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ବ୍ରିକ୍ସ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟଗୋଷ୍ଠୀର ପାଞ୍ଚଟି ଉପଗୋଷ୍ଠୀର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଗତ କରାଯାଇଛି।
ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ରିକ୍ସ ନେତାମାନେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କିତ ଘୋଷଣାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍ ପାଇଁ ଏଆଇର ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପହଞ୍ଚ, ଶକ୍ତି ଦକ୍ଷତା ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଏଆଇ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି ଦିଗକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ବର୍ତ୍ତମାନର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇଛି। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଦୃଢ଼ କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି।
ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ୟୁରି ଗାଗାରିନଙ୍କ ମହାକାଶ ଯାତ୍ରାର ଆଗାମୀ ୬୫ତମ ବାର୍ଷିକୀକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ବ୍ରିକ୍ସ ରିମୋଟ ସେନ୍ସିଂ ସାଟେଲାଇଟ କନଷ୍ଟେଲେସନ ଏବଂ ମହାକାଶ ଆବର୍ଜନା ହ୍ରାସ ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆଗେଇ ନେବା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ସୁସ୍ଥ ଜୀବନଶୈଳୀ ପାଇଁ ବ୍ରିକ୍ସ ମିଶନ (୨୦୨୬-୨୦୨୯)’ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ନିମହାନ୍ସର ସମନ୍ୱୟରେ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକର ଏକ ନେଟୱର୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।
ଘୋଷଣାପତ୍ରରେ ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଦକ୍ଷିଣ-ଦକ୍ଷିଣ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସ୍ଥିରତା ଆଣିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର ଦିଆଯାଇଛି। ନେତାମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବ୍ରିକ୍ସ କୌଣସି ଗୋଷ୍ଠୀଗତ ରାଜନୀତିର ଅଂଶ ନହୋଇ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା, ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଅଭାବ ଦୂର କରିବା ଏବଂ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସ୍ୱରକୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିବା ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରିକ୍ସ ନେତାମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ସଂସ୍କାର କେବଳ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧିରେ ସୀମିତ ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମଧ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ବାସ୍ତବତା ଅନୁରୂପ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଘୋଷଣାପତ୍ରରେ ରଣନୈତିକ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା ରେଖାଙ୍କିତ କରାଯାଇଛି।
୨୦୨୭ ପାଇଁ ଚୀନ୍ ବ୍ରିକ୍ସର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଗ୍ରହଣ କରିବ ଏବଂ ୧୯ତମ ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀର ଆୟୋଜନ କରିବ।
ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ସମନ୍ୱୟ
