ଶ୍ରୀହରିକୋଟା (ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ), ସେପ୍ଟେମ୍ବର 4 (ହି.ସ): ଭାରତ ଆଜି ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଆଜି ସକାଳ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ (ଆଇ. ଏସ୍. ଆର୍. ଓ.) ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ଜି. ଏସ୍. ଏଲ୍. ଭି.-ଏଫ୍. 17 ରକେଟ୍ ଜରିଆରେ ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହ ଇ. ଓ. ଏସ୍.-05କୁ ସଫଳତାର ସହ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା। ଇସ୍ରୋର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭି. ନାରାୟଣନଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ପୂର୍ବତନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ଅନେକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଐତିହାସିକ।

ଇସ୍ରୋର କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଉତକ୍ଷେପଣର ପ୍ରାୟ 18 ମିନିଟ୍ ପରେ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଇମେଜିଂ ଉପଗ୍ରହକୁ ସଫଳତାର ସହ ଜିଓସିଙ୍କ୍ରୋନସ୍ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ଇ. ଓ. ଏସ୍.-05 ବାସ୍ତବ ସମୟରେ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହା କୃଷି ଏବଂ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହାୟକ ହେବ। ଇସ୍ରୋର ମୁଖ୍ୟ ନାରାୟଣନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଅଭିଯାନ ଭାରତର ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ।

ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଙ୍ଗଠନ କହିଛି ଯେ ଜି. ଏସ୍. ଏଲ୍. ଭି.-ଏଫ୍. 17 ରକେଟ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ଜି. ଏସ୍. ଏଲ୍. ଭି. ର 19ତମ ଉଡ଼ାଣ। ସେପ୍ଟେମ୍ବର 4 ତାରିଖ, ମଧ୍ୟରାତ୍ରିର ପ୍ରାୟ ତିନି ଘଣ୍ଟା ପରେ ଭାରତୀୟ ସମୟ ଅନୁସାରେ 02.55 ମିନିଟରେ ସତୀଶ ଧାୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଉପଗ୍ରହ ହେଉଛି ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜିଓସିଙ୍କ୍ରୋନସ୍ ଇମେଜିଂ ଉପଗ୍ରହ। ଇ. ଓ. ଏସ୍.-05 ଅଭିଯାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଉପ-ଜିଓସିଙ୍କ୍ରୋନସ୍ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପିତ ଏକ ଉପଗ୍ରହ ମାଧ୍ୟମରେ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କରିବା ସମୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବା।

ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଉତ୍ସାହୀମାନେ ଇସ୍ରୋର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଉତକ୍ଷେପଣର ପ୍ରାୟ 22 ମିନିଟ ପରେ ମିଶନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣକୁ ସଫଳ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଇସ୍ରୋର ମୁଖ୍ୟ ନାରାୟଣନ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ। ଥରେ ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହ 05 କକ୍ଷପଥରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ପରେ, ଏହା ପୃଥିବୀ କକ୍ଷପଥରୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଇମେଜିଂ ଉପଗ୍ରହ ହେବ, ଯାହା ଆମ ଦେଶ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣନୈତିକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

ଇସ୍ରୋର ମୁଖ୍ୟ ନାରାୟଣନ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଆଜିର ଉତକ୍ଷେପଣ ହେଉଛି ଶ୍ରୀହରିକୋଟାରୁ ଇସ୍ରୋର 107ତମ ଉତକ୍ଷେପଣ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଜି. ଏସ୍. ଏଲ୍. ଭି.-ଏଫ୍. 17ର ନିରନ୍ତର ଉନ୍ନତି ଏବଂ ଉନ୍ନତିକରଣ ପରେ, ଏହି ଉତକ୍ଷେପଣ ଯାନ ନିଜର ବର୍ତ୍ତମାନର ରୂପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଇସ୍ରୋର ମୁଖ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶିଳ୍ପର ସମର୍ଥନ ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ମିଶନର ସଫଳତା ଇସ୍ରୋର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଦଳଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ଜଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।

ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଇସ୍ରୋର ଆଉ ଛଅଟି ଉତକ୍ଷେପଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନେଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଗଗନଯାନ ମିଶନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଉଛି। ମହାକାଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ବିଷୟରେ ଇସ୍ରୋର ମୁଖ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦେଶରେ ବାତାବରଣ ସକାରାତ୍ମକ ରହିଛି।

ନାରାୟଣନ କହିଥିଲେ ଯେ ଇ. ଓ. ଏସ୍. 05 ହେଉଛି ଜି. ଏସ୍. ଏଲ୍. ଭି. ଦ୍ୱାରା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିବା ସବୁଠାରୁ ଭାରୀ ଉପଗ୍ରହ। ଏହି ଐତିହାସିକ ମିଶନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ମିଶନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥୋମାସ୍ କୁରିଏନ୍ ଏକ ସ୍ୱରରେ ଜୟ ହିନ୍ଦ୍ ସ୍ଲୋଗାନ୍ ସହିତ ଉତକ୍ଷେପଣର ସଫଳତା ପରେ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ। ଇସ୍ରୋର ଅଧିକାରୀ ଇମତିୟାଜ୍ କହିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ଉଚ୍ଚରେ ଉଡ଼ିବାର ପ୍ରେରଣା ଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଆକାଶର ଉଚ୍ଚତା ଦେଖିବା ନିରର୍ଥକ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ସବୁଠାରୁ ଭାରୀ ଉପଗ୍ରହ ଏବଂ ଜଟିଳ ଅଭିଯାନରେ ସମଗ୍ର ଦଳ ଏକଜୁଟ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଯେଉଁଠିକି ପଦକ୍ଷେପ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲା ଏବଂ ମନୋବଳ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲା, ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନରେ ଥିଲେ।

ଇ. ଓ. ଏସ୍-05 କ ଣ?

ଇ. ଓ. ଏସ୍-05 ହେଉଛି ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପୃଥିବୀ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଉପଗ୍ରହ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ମହାକାଶରୁ ପୃଥିବୀର ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା। ଏହାର ଓଜନ ପାଖାପାଖି 2367 କିଲୋଗ୍ରାମ। ଇ. ଓ. ଏସ୍.-05 ଭୂ-ସମକାଳୀନ କକ୍ଷପଥରୁ ପୃଥିବୀର ଚିତ୍ର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଏହି କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ଉପଗ୍ରହଟି ପୃଥିବୀର ଏକ ବୃହତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବାରମ୍ବାର ଦେଖିପାରିବ। ଜଣେ ରଣନୈତିକ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ଉତକ୍ଷେପଣ ଭାବେ ଏନ୍. ଏସ୍. ଆଇ. ଏଲ୍. ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଭିଯାନ ହାତକୁ ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଭାରତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ 18ଟି ସହଯାତ୍ରୀ ଉପଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଇଛି।

ଜିଏସଏଲଭି-ଏଫ17 କ ଣ?

ଜି. ଏସ୍. ଏଲ୍. ଭି.-ଏଫ୍. 17 ହେଉଛି ଭାରତର ଜିଓସିନ୍କ୍ରୋନସ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ ଯାନ (ଜି. ଏସ୍. ଏଲ୍. ଭି.) ର 19ତମ ଉଡ଼ାଣ। ଏହାର ଲମ୍ବ ପ୍ରାୟ 51.7 ମିଟର ଏବଂ ଲିଫ୍ଟ-ଅଫ୍ ବସ୍ତୁତ୍ୱ ପ୍ରାୟ 420.5 ଟନ୍। ଶ୍ରୀହରିକୋଟାର ସତୀଶ ଧାୱନ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟରର ଦ୍ୱିତୀୟ ଲଞ୍ଚ ପ୍ୟାଡରୁ ଏହାକୁ ଉତକ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ରକେଟ୍ର ଶୀର୍ଷରେ 4 ମିଟର ବ୍ୟାସର ଓଗିଭ୍ କମ୍ପୋଜିଟ ପେଲୋଡ ଫେୟରିଙ୍ଗ ରହିଛି, ଯାହା ଭିତରେ ଇ. ଓ. ଏସ୍-05କୁ ରଖାଯାଇଛି।

--------

ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ସ୍ୱାଗତିକା