କାଠମାଣ୍ଡୁ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର 23 (ହି.ସ)। ନେପାଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ୍ଦ୍ର ଶାହାଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଜୋରସୋରରେ ଚାଲିଛି। ନଭେମ୍ବର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ଶାହାଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ଦୁଇ ଦେଶ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି। ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ ନଭେମ୍ବର 23 ରୁ 25 ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏହି ଗସ୍ତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ ହେବ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହା ବର୍ତ୍ତମାନ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ସାଧାରଣ ସଭାର 81 ତମ ଅଧିବେଶନରେ ଯୋଗ ଦେଇ ଆମେରିକାର ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ଅଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଗସ୍ତ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ, ତଥାପି ଭାରତ ଗସ୍ତକୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ଭାରତ ଗସ୍ତରେ ଆସିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲା।

ନଭେମ୍ବରରେ ଶାହାଙ୍କ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ତାରିଖ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ନେପାଳର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ୱାଗଲେଙ୍କ ନିକଟରେ ଭାରତ ଗସ୍ତ ମଧ୍ୟ ଏହି ଗସ୍ତ ପାଇଁ ସ୍ୱର ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛି। ୱାଗ୍ଲେ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରାମନ ଏବଂ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ଅର୍ଥନୈତିକ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ସଂଯୋଗ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।

ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜିନାମା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାରତ ଗସ୍ତ କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ବୈଠକରେ ସୀମିତ ରହିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସଂଯୋଗ, ଶକ୍ତି, ବାଣିଜ୍ୟ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ବନ୍ୟା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପୁନଃନିର୍ମାଣ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବ।

ରକ୍ସୌଲ-କାଠମାଣ୍ଡୁ ରେଳପଥ ଉପରେ ରାଜିନାମାର ସମ୍ଭାବନା

ଶାହାଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ରକ୍ସୌଲ-କାଠମାଣ୍ଡୁ ବ୍ରଡଗେଜ ରେଳ ସଂଯୋଗରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରଗତି ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳର ଅଧିକାରୀମାନେ ଜୁନ୍ ମାସରେ କାଠମାଣ୍ଡୁରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରେଳ ସହଯୋଗ ଉପରେ ଏକ ବୈଠକରେ ରକ୍ସୌଲ-କାଠମାଣ୍ଡୁ ରେଳ ସଂଯୋଗର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାନ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ସେହି ବୈଠକରେ, ଜନକପୁର-ଅଯୋଧ୍ୟା ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଟ୍ରେନ୍ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଏସ୍. ଓ. ପି. ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଶାହାଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ରକ୍ସୌଲ-କାଠମାଣ୍ଡୁ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ରାଜିନାମା କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଘୋଷଣା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ହୋଇପାରେ।

ଜାନକପୁର-ଅଯୋଧ୍ୟା ଟ୍ରେନ୍ ସେବା

ଏହି ଗସ୍ତ ସମୟରେ ନେପାଳର ଧାର୍ମିକ ସହର ଜାନକପୁର ଏବଂ ଭାରତର ଅଯୋଧ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ରେଳ ସଂଯୋଗ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଲାଭ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମାର୍ଗରେ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ଟ୍ରେନ୍ ସେବା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇସାରିଛି। ଜୁନ୍ ମାସରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏହି ସେବାର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାନକ ପରିଚାଳନା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଏହି ସେବାକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସବୁଜ ସଙ୍କେତ ଦେବା ଦିଗରେ ଏକ ଘୋଷଣା କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

750 ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ପଶ୍ଚିମ ସେତି ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଉଛି।

ଶାହାଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ 750 ମେଗାୱାଟ୍ ୱେଷ୍ଟ ସେଟି ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜିନାମା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟ ଚାଲିଛି। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କମ୍ପାନୀ ଏନ୍. ଏଚ୍. ପି. ସି. ପଶ୍ଚିମ ସେତି ଏବଂ 450 ମେଗାୱାଟ୍ ସେତି ନଦୀ-6 ପ୍ରକଳ୍ପର ବିକାଶ ସହିତ ଜଡିତ ରହିଛି। କାଠମାଣ୍ଡୁରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ଅନୁଯାୟୀ, ପଶ୍ଚିମ ସେତି ଏବଂ ସେତି ନଦୀ-6ର ମିଳିତ କ୍ଷମତା ହେଉଛି 1,200 ମେଗାୱାଟ ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଗକୁ ନିଆଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ୍ରମେ ନେପାଳ ନିବେଶ ବୋର୍ଡ ଏହି ଦିଗରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।

ଦୋଧାରା-ଚାନ୍ଦନି ଠାରେ ସମନ୍ୱିତ ଚେକ୍ ପୋଷ୍ଟ

ନେପାଳର ସୁଦୂର ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତ-ନେପାଳ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସୀମା ସଂଯୋଗକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଦୋଧାରା-ଚାନ୍ଦନିରେ ସମନ୍ୱିତ ଚେକ୍ ପୋଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ହୋଇପାରେ। ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଏହାର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି। ଭାରତ ସହିତ ସୁଦୂର-ପଶ୍ଚିମ ନେପାଳର ବାଣିଜ୍ୟିକ ସଂଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ମହାକାଲୀ ନଦୀ ଉପରେ ମୋଟର ଚାଳିତ ସେତୁର ଉଦଘାଟନ

ଭାରତ-ନେପାଳ ସୀମା ଅଞ୍ଚଳରେ ସଂଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ମହାକାଳୀ ନଦୀ ଉପରେ ଏକ ମୋଟର ଚାଳିତ ସେତୁର ଉଦଘାଟନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଅଂଶବିଶେଷ ହୋଇପାରେ। ଏହା ନେପାଳର ସୁଦୂର ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଭାରତର ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଗମନାଗମନ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସହଜ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ନେପାଳ ପୋଲିସ ଏକାଡେମୀର ଉଦଘାଟନ

ଭାରତର ସହାୟତାରେ ନିର୍ମିତ ନେପାଳ ପୋଲିସ ଏକାଡେମୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଉଦଘାଟିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ ସହଯୋଗର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ। ସୁରକ୍ଷା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ତାଲିମ ଏବଂ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସହଯୋଗ ରହିଛି।

ଭୈରାହାୱା ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ଚେକ୍ ପୋଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ରହିଛି।

ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଭୈରାହାୱା ଠାରେ ନିର୍ମିତ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ଚେକ୍ ପୋଷ୍ଟ (ଆଇ. ସି. ପି.) ର ଉଦଘାଟନ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଭୈରାହାୱା ନେପାଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଏବଂ ଭାରତର ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ଏହାର ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗ ଅଛି | ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଆଇ. ସି. ପି. ଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନା ଦ୍ୱାରା ସୀମା ବାଣିଜ୍ୟ, ପରିବହନ ଏବଂ ସୀମା ପରିଚାଳନାକୁ ସଂଗଠିତ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ୟାକେଜ ଉପରେ ଆଲୋଚନା

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ନେପାଳ ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ବିଧ୍ବଂସୀ ଭୋଟକୋଶି ବନ୍ୟା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ବନ୍ୟାରେ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ, ସଡ଼କ, ସେତୁ, ଘରୋଇ ଘର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ବ୍ୟାପକ କ୍ଷତି ହୋଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାଙ୍କ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଗସ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ନେପାଳର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମର୍ଥନ ସଂଗ୍ରହ କରିବାର ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରମୁଖ ରହିଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ନେପାଳର ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ୟାକେଜ୍ ଘୋଷଣା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାରତ ଗସ୍ତର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଫଳାଫଳ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ତେବେ ପ୍ୟାକେଜର ପରିମାଣ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ପରେ ହିଁ ସବିଶେଷ ତଥ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।

ପାଟନା ଏବଂ ଡେରାଡୁନ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ବିମାନ ସଂଯୋଗ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଗମନାଗମନ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନୂତନ ବିମାନ ସଂଯୋଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ନେପାଳ ଏବଂ ଭାରତ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ବିମାନ ସେବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିମାନ ସେବା ପାଇଁ ଆସନ କ୍ଷମତା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିମାନ ସେବା ସହଯୋଗ 2010ର ବିମାନ ସେବା ରାଜିନାମା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ପ୍ରତି ସପ୍ତାହରେ 30,000 ଆସନ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଥାଏ।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଏଜେଣ୍ଡାରେ ପାଟନା ଏବଂ ଡେରାଡୁନ ଭଳି ଭାରତୀୟ ସହର ସହିତ ନେପାଳର ବିମାନ ସଂଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଏକ ରାଜିନାମାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ କରି ଧାର୍ମିକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଚିକିତ୍ସା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହାଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାରତ ଗସ୍ତର ଏଜେଣ୍ଡା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ରେଳ, ସଡ଼କ, ବିମାନ ସଂଯୋଗ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ସୀମା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯାଇପାରେ।

ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳ ଶକ୍ତି ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ପ୍ରସାରଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛନ୍ତି। ଜୁଲାଇ 2026 ରେ ଦୁଇ ଦେଶର ଶକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରର ମିଳିତ କମିଟିର ଏକ ବୈଠକରେ ନୂତନ ପ୍ରସାରଣ ସଂଯୋଗ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଉତ୍ପାଦନ, ଗ୍ରୀଡ୍ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ସବୁଜ ଶକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥି ସହିତ, ନେପାଳ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ମାଧ୍ୟମରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ନିଜର ଭୂମିକା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି।

--------

ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ସ୍ୱାଗତିକା