ହରିଦ୍ୱାର, ସେପ୍ଟେମ୍ବର 23 (ହି.ସ) ବୁଧବାର ଦିନ ସାରା ଦେଶରେ 11 ତମ ଆୟୁର୍ବେଦ ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷର ଆୟୁର୍ବେଦ ଦିବସର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ସୁସ୍ଥ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଆୟୁର୍ବେଦ। ଏହି ଅବସରରେ ଆୟୁର୍ବେଦ ପରାମର୍ଶଦାତା ଡକ୍ଟର ଅବନୀଶ କୁମାର ଉପାଧ୍ୟାୟ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଆୟୁଷ ମିଶନ ହରିଦ୍ୱାରର ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଆୟୁର୍ବେଦ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଋଷିକେଶ କ୍ୟାମ୍ପସରେ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ଯୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡକ୍ଟର ରୁଚିତା ତ୍ରିପାଠୀ ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ସହ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜୀବନଶୈଳୀ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆହ୍ୱାନ, ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏହାର ଉପଯୋଗିତା ମଧ୍ୟରେ ଆୟୁର୍ବେଦର ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ବାର୍ତ୍ତାଳାପର ମୁଖ୍ୟାଂଶ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:
ପ୍ରଶ୍ନ: ଚଳିତ ବର୍ଷର ବିଷୟବସ୍ତୁର ମୁଖ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତା କ ଣ?
ଡକ୍ଟର ଅବନୀଶ: ଚଳିତ ବର୍ଷର ଗୁରୁତ୍ୱ ଆୟୁର୍ବେଦକୁ କେବଳ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ଭାବେ ଦେଖିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା, ନବସୃଜନ, ସମନ୍ୱିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଏବଂ ଗୋଷ୍ଠୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବା ଉପରେ ରହିଛି। ଆୟୁର୍ବେଦର ମୌଳିକ ଦର୍ଶନ କେବଳ ଅସୁସ୍ଥତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ରୋଗୀର ବିକୃତି ହ୍ରାସ କରିବା। ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆଜିର ସମୟରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ।
ପ୍ରଶ୍ନ: ଜୀବନଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ କ ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥାଏ?
ଡକ୍ଟର ଅବନୀଶ: ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବସି କାମ କରିବା, ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ଅଭାବ, ଅନିୟମିତ ଭୋଜନ, ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ୟାଲୋରୀ ଏବଂ ଅତି-ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ମାନସିକ ଚାପ ଆଜି ସାଧାରଣ ହୋଇଗଲାଣି | ଏହାଦ୍ୱାରା ମଧୁମେହ, ମେଦବହୁଳତା, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ଏବଂ ହୃଦରୋଗ ଭଳି ଅଣସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି। ତେଣୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଲକ୍ଷ୍ୟ କେବଳ ଔଷଧ ନୁହେଁ, ବରଂ ବ୍ୟକ୍ତିର ଖାଦ୍ୟ, ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା, ନିଦ୍ରା, ବ୍ୟାୟାମ ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ପରିଚାଳନା କରିବା ମଧ୍ୟ ହେବା ଉଚିତ। ଆୟୁର୍ବେଦର ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହା ସମଗ୍ର ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦେଖେ, ରୋଗକୁ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଶ୍ନ: ପୁଷ୍ଟିସାଧନ ବିଷୟରେ ଆୟୁର୍ବେଦ କ ଣ କୁହେ?
ଡକ୍ଟର ଅବନୀଶ: ଆୟୁର୍ବେଦରେ, ଖାଦ୍ୟକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଳଦୁଆ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଗୋଟିଏ ଚମତ୍କାର ଖାଦ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ରୋଗର ସମାଧାନ ଭାବେ ବିବେଚନା କରିବା। ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ, ବିବିଧ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶସ୍ୟ, ଡାଲି, ପନିପରିବା, ଫଳ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପ୍ରୋଟିନ୍, ସୁସ୍ଥ ଫ୍ୟାଟ୍ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣର ପାଣି ବୟସ, କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରଶ୍ନ: ଯଥେଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ କି?
ଡକ୍ଟର ରୁଚିତା: ହଁ, ନିଶ୍ଚିତ। ସୁସ୍ଥ ଜୀବନର ଅର୍ଥ କେବଳ ଆମେ କ ଣ ଖାଇବୁ ତାହା ସ୍ଥିର କରିବା ନୁହେଁ। ଆମେ କେତେବେଳେ ଖାଇଥାଉ, ଆମେ ଶାରୀରିକ ଭାବେ କେତେ ସକ୍ରିୟ, ଆମେ କିପରି ଶୋଇଥାଉ ଏବଂ ଆମେ ଚାପକୁ କିପରି ପରିଚାଳନା କରୁ, ତାହା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯୋଗ, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ବ୍ୟାୟାମ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ନିୟମିତ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ କରିବାରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ |
ପ୍ରଶ୍ନ: ହୃଦରୋଗ ଏବଂ ମେଟାବୋଲିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ କ ଣ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ?
ଡକ୍ଟର ଅବନୀଶ: ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମଧୁମେହ, ମେଦବହୁଳତା, ଏବଂ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଲିପିଡ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ହୃଦରୋଗ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ କେବଳ ରିପୋର୍ଟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଓଜନ, ଅଣ୍ଟା ପରିଧି, ଖାଦ୍ୟ, ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ନିଦ୍ରା, ଚାପ, ତମାଖୁ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନ ପରି ବିପଦ କାରକଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ସମାଧାନ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ | ଆୟୁର୍ବେଦର ଆହାର-ବିହାରର ଧାରଣାକୁ ଆଧୁନିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସହିତ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରିତ ଢଙ୍ଗରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ପ୍ରଶ୍ନ: ଆୟୁର୍ବେଦ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଔଷଧର ସମନ୍ୱୟ ସମ୍ଭବ କି?
ଡକ୍ଟର ଅବନୀଶ: ହଁ, ସହଯୋଗର ଏକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା ନୁହେଁ। ଏହାର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରତ୍ୟେକ ରୋଗରେ ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ | ରୋଗ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଔଷଧ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ଉପଲବ୍ଧ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରମାଣକୁ ଦେଖିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମାଣ ସୀମିତ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ମାନର ପରୀକ୍ଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଆମର ମନ୍ତ୍ର ହେବା ଉଚିତ-ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା, ପ୍ରମାଣକୁ ଅନୁସରଣ କରିବା ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ସର୍ବୋପରି। ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଏବଂ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥା ଆଧୁନିକ ଔଷଧକୁ ପଠାଇବା ବିଳମ୍ବ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ପ୍ରଶ୍ନ: ପଞ୍ଚକର୍ମ ଏବଂ ଯୋଗ ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପରାମର୍ଶ କ ଣ?
ଡକ୍ଟର ରୁଚିତା: ପଞ୍ଚକର୍ମାର ନିଜସ୍ୱ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଡାକ୍ତରୀ ଧାରଣା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଉପରେ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ରୋଗୀର ବୟସ, ଶକ୍ତି, ରୋଗ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏବଂ ଚାଲୁଥିବା ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ଆବଶ୍ୟକ | ଯୋଗକୁ କେବଳ ଶାରୀରିକ ବ୍ୟାୟାମ ବୋଲି ଭାବନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସରଳ ଆସନ, ପ୍ରାଣାୟାମ, ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ବିଶ୍ରାମକୁ କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ରୁଟିନ୍ ର ଏକ ଅଂଶ କରିବା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ |
ଶେଷରେ, ଡାକ୍ତର ଅବନୀଶ କହିଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ନାହିଁ। ସଚେତନତା, ପୁଷ୍ଟିସାଧନ ଶିକ୍ଷା, ଯୋଗ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଳୟ, କାର୍ଯ୍ୟସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ସମୁଦାୟରେ ସମୟୋଚିତ ଯାଞ୍ଚ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗରେ ବାଟ କଢ଼ାଇବ। ଏଥିପାଇଁ ପାଞ୍ଚଟି ସରଳ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆବଶ୍ୟକ-ସନ୍ତୁଳିତ ଖାଦ୍ୟ, ନିୟମିତ ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ବ୍ୟାୟାମ, ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନିଦ୍ରା, ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯତ୍ନ ଏବଂ ସମୟୋଚିତ ଡାକ୍ତରୀ ଯାଞ୍ଚ।
--------
ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ସ୍ୱାଗତିକା
23 Sep 2026