ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର 19 (ହି.ସ): ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଶନିବାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ନିଜର ପ୍ରାଚୀନ ପରିବେଶ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଆଧୁନିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ଜଳବାୟୁ ଆହ୍ୱାନର ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଭାରତର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଉଭୟ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ। ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ପ୍ରୟାସ କେବଳ ଦେଶର ବିକାଶର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନବତାର ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏହାର ଯୋଗଦାନ ମଧ୍ୟ।

ବିଜ୍ଞାନ ଭବନରେ ଜାତୀୟ ସବୁଜ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ (ଏନ୍. ଜି. ଟି.) ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ 'ପରିବେଶ ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଗତିଶୀଳତାର ଭବିଷ୍ୟତ ଶୀର୍ଷକ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହା କହିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବିଶ୍ୱକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିଆସିଛି। ନିଜର ପରମ୍ପରା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅଭିଜ୍ଞତାକୁ ଆଧାର କରି ଭାରତ ଆଧୁନିକ ଜଳବାୟୁ ଆହ୍ୱାନର ସମାଧାନ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି ଏବଂ ମାନବତାର ସାମୂହିକ ପ୍ରୟାସ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଏହି ସମ୍ମିଳନୀ ଆୟୋଜନ କରିଥିବାରୁ ସେ ଏନ୍. ଜି. ଟି. ର ପଦାଧିକାରୀ ଏବଂ ଏହା ସହିତ ଜଡିତ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ।

ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନର ଦାୟିତ୍ୱ ଅନେକ ସମୟରେ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କ ଉପରେ ଭୁଲ ଭାବେ ନ୍ୟସ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ ଆଜି ମଧ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ପିଛା ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନରେ ଭାରତର ଯୋଗଦାନ ବିଶ୍ୱର ହାରାହାରି ତୁଳନାରେ ଅଧାରୁ କମ୍। ଭାରତ ତୁଳନାରେ ବିକଶିତ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଣ୍ଡ ପିଛା ପ୍ରାୟ ଛଅ ଗୁଣ ଅଧିକ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତ ଏହି ସତ୍ୟକୁ ବିଶ୍ୱ ମଞ୍ଚରେ ଦୃଢତାର ସହ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି।

ବିଶ୍ୱକୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଭାରତ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ନୂତନ ମାନଦଣ୍ଡ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି ବୋଲି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ। 'ୱାନ୍ ସନ୍ ,' ୱାନ୍ ୱାର୍ଲ୍ଡ, 'ୱାନ୍ ଗ୍ରୀଡ୍ ,' ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ସୋଲାର ଆଲାଏନ୍ସ, 'କୋୟାଲିଶନ୍ ଫର୍ ଡିଜାଷ୍ଟର ରେଜିଲିଏଣ୍ଟ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର (ସି. ଡି. ଆର୍. ଆଇ.),' ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ବାୟୋଫୁଏଲ୍ ଆଲାଏନ୍ସ, 'ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ବିଗ୍ କ୍ୟାଟ ଆଲାଏନ୍ସ ଏବଂ' ମିଶନ ଲାଇଫ୍ ଭଳି ମଞ୍ଚ ଜଳବାୟୁ ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରତି ଭାରତର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଛନ୍ତି।

ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଗତ 12 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଗତି କରିଛି। 12 ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଦେଶର ସୌର ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ପାଖାପାଖି ଦୁଇ ଗିଗାୱାଟ ଥିଲା, ଯାହା ଏବେ 160 ଗିଗାୱାଟ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଘର ମୁକ୍ତ ବିଜଲୀ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ 50 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଘରେ ଛାତ ଉପରେ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ଲଗାଯାଇଛି। ପିଏମ-କୁସୁମ ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ 30 ଲକ୍ଷ କୃଷକଙ୍କ କ୍ଷେତରେ ସୌର ପମ୍ପ ଲଗାଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ କେବଳ ସୌର ଶକ୍ତି ପ୍ରାୟ 20 କୋଟି ଟନ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ରୋକିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଗତ 12 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ପବନ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ତିନି ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଅଣ-ଜୀବାଶ୍ମ ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ଚାରିଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଭାରତ କୋଇଲାର ସ୍ୱଚ୍ଛ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ କୋଇଲା ଗ୍ୟାସିଫିକେସନ୍ ଭଳି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ପରିବହନ ଏବଂ ସବୁଜ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି। ଦେଶର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଗତ 12 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନର ବିକ୍ରି ପାଖାପାଖି 950 ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। 2014 ପୂର୍ବରୁ, ଗୋଟିଏ ବର୍ଷରେ 3,000 ଠାରୁ କମ୍ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିବାବେଳେ ଗତ ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ 25 ଲକ୍ଷ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନ ବିକ୍ରି ହୋଇଥିଲା।

ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଞ୍ଚଟି ସହରରେ ପ୍ରାୟ ୨୫୦ କିଲୋମିଟର ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ଥିଲା। ଆଜି ୨୦ରୁ ଅଧିକ ସହରରେ ମେଟ୍ରୋ ଚଳାଚଳ କରୁଛି ଏବଂ ଦେଶରେ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ୧,୦୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି। ରେଳପଥର ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ବିଦ୍ୟୁତୀକରଣ ଯୋଗୁଁ କୋଟି କୋଟି ଲିଟର ଡିଜେଲ ବ୍ୟବହାର ସଞ୍ଚୟ ହୋଇଛି। ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ସମର୍ପିତ ମାଲବାହୀ କରିଡରରେ ଚାଲୁଥିବା ମାଲଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ଥରରେ ଶହ ଶହ ଟ୍ରକ୍ ସମାନ ପରିମାଣର ମାଲ ପରିବହନ କରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ଜଳପଥରେ ମଧ୍ୟ ପରିବହନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଉଲ୍ଲେଖ କରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଦେଶରେ ୭୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ‘ଅମୃତ ସରୋବର’ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଛି। ‘କ୍ୟାଚ୍ ଦ ରେନ୍’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ କୋଟି ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୃଷି ସିଞ୍ଚାଇ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ୨ କୋଟିରୁ ଅଧିକ କୃଷକ ଆଧୁନିକ ଜଳସେଚନ ସୁବିଧା ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଛନ୍ତି। ‘ପ୍ରତି ବୁନ୍ଦରେ ଅଧିକ ଫସଲ’ ଅଭିଯାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଜଳ ସଞ୍ଚୟ ହେଉଛି।

ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଶ୍ରୀଅନ୍ନ ହେଉଛି ଏପରି ଫସଲ, ଯେଉଁଥିରେ ଜଳର ବ୍ୟବହାର କମ୍ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତରେ ମିଲେଟ୍ର ଉତ୍ପାଦନ ଓ ରପ୍ତାନି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ଏହାର ରପ୍ତାନି ପ୍ରାୟ ଦେଢ଼ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଭାରତର ପ୍ରୟାସ ଯୋଗୁଁ ୨୦୨୩କୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମିଲେଟ୍ ବର୍ଷ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା।

ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଆଯାଉଛି। ଦେଶରେ ପ୍ରାକୃତିକ କୃଷିର ୨୪,୦୦୦ କ୍ଲଷ୍ଟର ଗଠନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ଅନୁକୂଳ ଫସଲର ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦ ପ୍ରଜାତି ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି। ଗତ ୧୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୨ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ‘ଏକ ପେଡ଼ ମା’ କେ ନାମ’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ କୋଟି କୋଟି ଗଛ ରୋପଣ କରାଯାଇଛି।

ସେ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତ ସିଙ୍ଗଲ୍ ୟୁଜ୍ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଉପରେ ନିଷେଧ ଲଗାଇଛି ଏବଂ ‘କମ୍ ବ୍ୟବହାର, ପୁନଃବ୍ୟବହାର ଓ ପୁନଃଚକ୍ରଣ’ର ମନ୍ତ୍ର ସହ ଚକ୍ରାକାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଛି। ଗୋବର୍ଧନ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ଗାଁଗୁଡ଼ିକରେ ଗୋବର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜୈବିକ ବର୍ଜ୍ୟବସ୍ତୁକୁ ଉପଯୋଗୀ ସମ୍ପଦରେ ପରିଣତ କରାଯାଉଛି।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ ଯେ, ଭାରତର ସାଂସ୍କୃତିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ପୃଥିବୀକୁ ମା’ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଭାବନା ସହିତ ଭାରତ ଏକ ଦାୟିତ୍ୱଶୀଳ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଠନ ଦିଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ସମ୍ମିଳନୀରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଆଲୋଚନାରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ନୂତନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଓ ସମାଧାନ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସମ୍ବଳ ହେବ ବୋଲି ସେ ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ, କେନ୍ଦ୍ର ପରିବେଶ, ବନ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବ, ଭାରତର ଆଟର୍ଣ୍ଣି ଜେନେରାଲ୍ ଆର୍. ଭେଙ୍କଟରମଣି ଏବଂ ଏନ୍ଜିଟିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରକାଶ ଶ୍ରୀବାସ୍ତବଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଦୁଇ ଦିନିଆ ସମ୍ମିଳନୀରେ ପରିବେଶ ବିଶେଷଜ୍ଞ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଓ ହାଇକୋର୍ଟର ବିଚାରପତି, ଜିଲ୍ଲା ବିଚାରପତି, ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସଚିବ, ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ୧୭ଟି ଦେଶର ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରତିନିଧିମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

--------

ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ସ୍ୱାଗତିକା