ସୋମନାଥ (ଗୁଜରାଟ), ୧୧ ଜାନୁଆରୀ (ହି.ସ.)- ପ୍ରଭାସ ପାଟନର ପବିତ୍ର ଭୂମି ଅନେକ ଐତିହାସିକ ସମ୍ପତି ଧରିରଖିଛି । ଏଠାରେ ମିଳିଥିବା ତାମ୍ରପତ୍ର, ଅଭିଲେଖ ଏବଂ ଶିଳାଲେଖ ଏହି ଅଂଚଳର ଗୌରବମୟ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅତୀତର ସାକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ । ଆଜି ମଧ୍ୟ ବୀରତ୍ୱର କାହାଣୀ କହି ଆସୁଥିବା ପାଳିଆମାନେ ଏହି ଭୂମିର ବୀରତ୍ୱର ପ୍ରମାଣ । ପ୍ରଭାସ ପାଟନ ଏବଂ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିରର ଇତିହାସ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ପ୍ରମାଣ ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ମିଳିଛି । ସୋମନାଥ ଏବଂ ପ୍ରଭାସ ଅଂଚଳର ଶିଳାଲେଖ ଏବଂ ତମ୍ବା ଫଳକ ପ୍ରଭାସ ପାଟନ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଛି । ଅନେକ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଧ୍ୱଂସ ପାଇଥିବା ମନ୍ଦିରର ଅବଶେଷ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସଂରକ୍ଷିତ ଅଛି । ଏହି ସଂଗ୍ରହାଳୟ ବର୍ତମାନ ପ୍ରାଚୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦିରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି । ଏପରି ଏକ ଐତିହାସିକ ଶିଳାଲେଖ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ନିକଟ, ପୁରୁଣା ରାମ ମନ୍ଦିର ନିକଟ ଭଦ୍ରକାଳୀ ଫଳିଆରେ ରହିଛି ।

ଏହି ଶିଳାଲେଖ ଏବେ ବି ସୋମପୁରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୀପକଭାଇ ଡେଭଙ୍କ ଘର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଅବସ୍ଥିତ ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର କାନ୍ଥରେ ରହିଛି । ସଂଗ୍ରହାଳୟର ତତ୍ୱାବଧାରକ ତେଜଲ ପରମାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଶିଳାଲେଖ ୧୧୬୯ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ଖୋଦିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାକୁ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ୱ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଛି । ଏହି ଶିଳାଲେଖରେ ଅନହିଲୱାଡ ପାଟନର ରାଜା କୁମାରପାଲଙ୍କ ଗୁରୁ ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭାବବ୍ରହସ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଇଛି ।

ଏହି ଶିଳାଲେଖ ସୋମନାଥ ମନ୍ଦିରର ପୌରାଣିକ ଏବଂ ମଧ୍ୟଯୁଗୀୟ ଇତିହାସ ବର୍ଣ୍ଣନା କରେ । ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ସତ୍ୟଯୁଗରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ସୁନାର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ତ୍ରେତୟା ଯୁଗରେ ରାବଣ ରୂପାର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କାଠର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ କଳିଯୁଗରେ ରାଜା ଭୀମଦେବ ସୋଲାଙ୍କି ଏକ ଚମତ୍କାର ପଥର ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି ।

ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ପ୍ରଦୀପ୍ତ