ହାଇଦ୍ରାବାଦ, ୦୨ ସେପ୍େଟମ୍ବର (ହି.ସ.)- ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ୱ ସର୍ବେକ୍ଷଣ (ଏଏସଆଇ) ତେଲଙ୍ଗାନାର ମୁଲୁଗୁ ଜିଲ୍ଲାର ପାଲମପେଟ ଗାଁରେ ଅବସ୍ଥିତ ଗୋଲ୍ଲାଲା ଗୁଡ଼ି' ମନ୍ଦିରକୁ ଜାତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱର ସ୍ମାରକ ଭାବେ ଅଧିସୂଚିତ କରିଛି। ଏହି ମନ୍ଦିର ୟୁନେସ୍କୋର ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ କାକତୀୟ ରୁଦ୍ରେଶ୍ୱର (ରାମପ୍ପା) ମନ୍ଦିରର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ମନେ କରାଯାଏ ଯେ, କାକତୀୟ ଶାସନ ସମୟରେ ୧୨ଶ-୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ବୁଧବାର ଜାରି ହୋଇଥିବା ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ୩୧ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୬ରେ ଭାରତର ରାଜପତ୍ର (ଅସାଧାରଣ), ଭାଗ ଓଓ, ଖଣ୍ଡ ୩, ଉପ-ଖଣ୍ଡ (ସସ)ରେ ଏଏସଆଇ ଅଧିସୂଚନା ସଂଖ୍ୟା ଏସ.ଓ. ୪୮୦୨(ଇ) ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି।
ଗୋଲ୍ଲାଲା ଗୁଡ଼ି ଏକ ତ୍ରିକୂଟାଳୟ' (ତିନୋଟି ଗର୍ଭଗୃହ ଥିବା) ମନ୍ଦିର, ଯେଉଁଥିରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ଏକ ମଣ୍ଡପ ରହିଛି ଯାହା ତିନୋଟି ଗର୍ଭଗୃହ ଦ୍ୱାରା ଘେରା ହୋଇଛି। ଏହାର ପାରାପେଟ (ମୁଣ୍ଡେର) ମୂର୍ତିରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏବଂ ଏହାର ଏଂଟେବ୍ଲେଚର (ସ୍ତମ୍ଭ-ଶିରୋଭାଗ) ଓ ଦ୍ୱାରଗୁଡ଼ିକରେ ଖୋଦିତ ହଂସମାନଙ୍କର ପଙ୍କ୍ତି ଏବଂ ଜାଲି କାମ ରହିଛି, ଯାହା ଏହି ମନ୍ଦିରର ପ୍ରମୁଖ ବିଶେଷତା।
ମନ୍ଦିର ସାମ୍ନାରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା (ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର) ତୀର୍ଥସ୍ଥଳ ରହିଛି, ଯାହା ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଖୋଦିତ ଏବଂ ଦ୍ୱାରପାଳ'ଙ୍କ ଆକୃତିରେ ସୁସଜ୍ଜିତ। ସେମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅନ୍ତରାଳ ରହିଛି, ଯାହା ସୂକ୍ଷ୍ମ କର୍ନିସ ଏବଂ ଜାଲି (ସ୍କ୍ରିନ)ରେ ସଜାଯାଇଛି।
ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିରର ଗଠନରେ ସାମ୍ନାରେ ଏକ ପ୍ରବେଶ ମଣ୍ଡପ ରହିଛି, ଯାହା ମୁଖ୍ୟ ହଲର କେନ୍ଦ୍ର ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଏ। ଏହାର ଉତର, ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ପଟେ ଅନ୍ତରାଳ ସହିତ ତିନୋଟି ଗର୍ଭଗୃହ ରହିଛି। କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବ-କୋଷ୍ଠ (ତାକ) ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଗଣେଶ ଏବଂ ମହିଷାସୁରମର୍ଦ୍ଦିନୀଙ୍କ ମୂର୍ତି ରହିଛି। ଏହି ମନ୍ଦିର ପଶୁ ଆକୃତି ଏବଂ ପୁଷ୍ପ ଡିଜାଇନରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଏକ ଉଚ୍ଚ ଜଗତୀ (ପ୍ଲିନ୍ଥ) ଉପରେ ଠିଆ ହୋଇଛି।
---------------
---------------
ହିନ୍ଦୁସ୍ଥାନ ସମାଚାର / ଗଗନ
